کشاورزی و دامداری

الف) بخش کشاورزی

منابع آبی فراوان نسبت به سایر مناطق کشور، خاک حاصلخیر و غنی، همچنین زمین های مسطح و یکپارچه، در کنار نیروی جوان، متخصص و تحصیل کرده،  همواره شهرستان الیگودرز را به عنوان منطقه ای مستعد برای سرمایه گذاری در بخش کشاورزی مطرح ساخته است. آلیورز که گفته می شود نام اولیه الیگودرز بوده( به معنای گندم سرخ) بیانگر این پتانسیل عظیم از گذشته تا امروز می باشد و با سرمایه گذاری در زیر بخش های کشاورزی، از جمله آبیاری تحت فشار، دام و طیور، صنایع بسته بندی، سوغات محلی و گیاهان دارویی، پرورش ماهی، صنعت چوب و صنایع تبدیلی می توان از ارزش افزوده و سود مناسبی بهره مند شد.

 

 

  • آبیاری تحت فشار

با وجود پتانسیل های بسیار مناسب و عملکرد قابل قبول میزان تولیدات در بخش کشاورزی، قسمت عمده اراضی کشاورزی شهرستان الیگودرز را دیم زارها تشکیل می دهند و یا از طریق روش های سنتی همچون روش غرقابی آبیاری می شوند که هدر دهی بالای آب با راندمان بسیار پایین و حدود ۱۵%  را در پی دارد. این درحالی است که سرمایه گذاری در این بخش و استفاده از روش های نوین آبیاری، همچون آبیاری بارانی می تواند راندمان عملکرد را از %۱۵ به بیش از ۷۵% افزایش داده و سود مناسبی را از برداشت محصولات کشاورزی عاید سرمایه گذار کند.

الیگودرز دارای حدود ۱۰۵۰۰۰ هکتار زمین زارعی است که از این مقدار تقریبا  ۳۵۰۰۰ هکتار آبی و ۷۰۰۰۰ هکتار دیم هستند . با آبیاری بارانی می توان زمین های دیم را به آبی تبدیل کرد و با توجه به بازده در بخش آبی می توان نتایج خوبی در بخش تولید به دست آورد.

امروزه نیز با توجه به احداث چند سد در اطراف شهرستان، ذخیره مناسب منابع آبی و افزایش دانش نوین کشاورزی، می توان از این فرصت سرمایه گذاری به خوبی استفاده کرد و تولید گندم، جو، حبوبات، محصولات جالیزی و همچنین میوه هایی نظیر انگور، سیب، زرد آلو، آلبالو، گیلاس، گردو، بادام و حتی زعفران را در شهرستان الیگودرز روز به روز افزایش داد.

 

 

آبیاری تحت فشار

آبیاری تحت فشار

 

  • دام ، طیور و زنبورداری

دشت های وسیع و مراتع فراوان، الیگودرز را به منطقه ای مستعد جهت پرورش دام و طیور تبدیل کرده است. رویش گل های طبیعی متفاوت، زمینه پرورش زنبور عسل را به خوبی فراهم آورده، به طوری که در سال  ۱۳۹۴ مقدار ۱۲۰ تن عسل در شهرستان الیگودرز تولید شده است. از طرف دیگر مراتع پربار شهرستان،  بهترین منطقه برای دامپروری می باشند و سال گذشته(۱۳۹۴) بالغ بر ۵.۰۰۰ تن گوشت قرمز در الیگودرز تولید شده است که علاوه بر تأمین مصرف گوشت قرمز شهرستان، بخش عمده ای از آن به بازارهای پر مصرف استان های تهران، قم، اصفهان و استان مرکزی ارسال گردیده است. تولید بیش از ۳۵.۰۰۰.۰۰۰  لیتر شیر خام در الیگودرز، علاوه بر تأمین شیر مورد نیاز استان لرستان، بخشی از شیرخام مورد نیاز استان های مرکزی و اصفهان را نیز تأمین کرده است.

همچنین تولید سالانه ۴.۰۰۰ تن گوشت مرغ و بالغ بر ۵۰۰ تن تخم مرغ در شهرستان الیگودرز، نشان دهنده پتانسیل بالای شهرستان جهت سرمایه گذاری در بخش دام وطیور می باشد و بکارگیری روش ها و دستگاه های مدرن و سرمایه گذاری اصولی در این زمینه، قطعا بازدهی بسیار بهتری را در پی خواهد داشت. سرمایه گذاری در زمینه ایجاد واحد های مکانیزه و صنعتی دامی، احداث سردخانه های بزرگ صنعتی، کشتارگاه دام و طیور و صنایع تبدیلی به منظور تولید و فرآوری محصولات لبنی، چرم و پوست، بسته بندی گوشت و غیره،  ضمن دارا بودن سود سرشار برای سرمایه گذاران محترم، زمینه بهره برداری هر چه بیشتر و استفاده مطلوب و بهینه از ظرفیت های دامی را به و جود می آورد.

 

صنایع پرورش دام در مراتع ارگانیک با علوفه طبیعی

صنایع پرورش دام در مراتع ارگانیک با علوفه طبیعی

تولید عسل و زنبور داری

تولید عسل و زنبور داری

 

  • صنایع بسته بندی

 

امروزه بسته بندی عامل اساسی برای فروش هر چه بیشتر اجناس و کالاهای تولیدی واحدها و  ایجاد و پیدایش اشکال و روش هایی خاص، جدید و جذاب در ارائه آن محصولات به مصرف کنندگان است. بسته بندی عبارت است از هنر و علم آماده سازی مواد غذایی برای انبار کردن و در نهایت فروش آن. بسته بندی باید تا حد امکان ساده و ارزان باشد  ضمن اینکه اهداف اولیه بسته بندی یعنی خاصیت حفاظتی و جذابیت را نیز دارا باشد .

هر قدر بسته بندی یک محصول، زیبا، مناسب، در برگیرنده مشخصات و معرف محصول و مهمتر اینکه مطابق با جنبه‎ها و خصوصیات روانشناختی خریداران باشد، به همان اندازه، از بازار و فروش بهتری برخوردار خواهد بود. بررسی ها در محیط رقابتی یکنواخت، بسته بندی های چشم نواز در لحظه ی خرید توانسته اند سهم فروش بیشتر را به خود اختصاص دهند. بر همین اساس و با توجه به کشت محصولات متنوع در مزارع الیگودرز،  می توان با استفاده از بسته بندی مناسب، خصوصا در بسته بندی حبوبات،  از جمله عدس، لوبیا، نخود، ماش و حتی خشکبار، از  برگشت سرمایه و ارزش افزوده بسیار مناسبی بهره مند شد.

 

  • گیاهان دارویی و سوغات محلی

سوغات کالایی است که از یک شهر، روستا یا منطقه‌ای،  معمولا توسط مسافران و گردشگران خریداری می‌گردد تا پس از بازگشت مسافر، به نزدیکان، دوستان و آشنایان هدیه داده شود. ره‌آوردها به طور معمول ،  صنایع دستی، محصولات صنعتی و مواد غذایی محلی تهیه شده در نواحی مختلف جغرافیایی هستند.

الیگودرز به واسطه قرار گرفتن در موقعیت جغرافیایی بسیار عالی و بهره مندی از راه ارتباطی مناسب با استان های هم مرز ( اصفهان و مرکزی) در مسیر عبور مسافران بسیاری از سراسر کشور قرار دارد که به مقاصد مختلف در سفر می باشند و این فراوانی مسافر  می تواند بازار سیار، پر تقاضا و البته فرصتی بسیار مناسب جهت شناساندن و عرضه سوغات محلی الیگودرز باشد.

از سوغات محلی الیگودرز می توان به عسل ، تَرخینه ، ترشی ، نان محلی ، کلوچه و لبنیات ( کشک ، ماست ، پنیر، توف ، دوغ ، روغن محلی ، کره ، قَره قوروت) و گیاهان معطر و دارویی اشاره کرد. با تهیه و تولید بهداشتی،     بسته بندی زیبا و قیمت مناسب  این سوغات ها تحت عنوان برندی رسمی،  می توان ضمن شناساندن سوغات محلی شهرستان الیگودرز، بازار پر رونقی را در این خصوص تشکیل داد.

با توجه به قدمت و اهمیت گیاهان دارویی، بشر دست بر دامان شفابخش طبیعت شده و با پی بردن به عوارض و عواقب ناشی از مصرف برخی از داروهای شیمیایی، بر آن شده است که با ترویج دوباره فرهنگ کشت و به کارگیری گیاهان دارویی، از فواید مصرف آن استفاده نماید. الیگودرز با ارتفاع ۲۰۰۰ متر از سطح دریا و بارش سالانه ۲۷۰ میلی‎متر و متوسط ۱۲۰ روز یخبندان در سال، امکان رشد بسیاری از گونه‎های گیاهی محلی از جمله ” گل پَر، کلوس، چووُک، دُم گوسال، شِنگَه، پا قزقون، شیرین جقل، وَلکواز، کنگَر، آویشن، بَلمَک، پونه، چَربول، ریواس، جوقاسم، تُرشک، گزره، قیلونک، مریم(مِیرم) نُخودی، چَمبول ،گل خَتمی” را با خواص دارویی و مصارف غذایی را دارد.

علاوه بر گیاهان دارویی که در طبیعت به صورت خود رو می رویند، سال گذشته نیز در حدود ۲۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی الیگودرز زیر کشت گیاهان دارویی از جمله ” گل گاوزبان ، خاکشیر، بارهنگ، شیرین بیان، بومادران، کاسنی، زرین گیاه، بن سرخ، گوَن کتیرا، مریم‎گلی و گزنه ” رفته است که با توجه به مباحث مطرح شده در این خصوص می توان از این پتانسیل بالا جهت درآمد زایی و فرصت سرمایه گذاری کم نظیر در کنار سایر سوغات الیگودرز استفاده کرد.

 

گیاهان دارویی

گیاهان دارویی

 

 

  • پرورش ماهی

امروزه آبزی پروری به عنوان یکی از مهم ترین منابع تولید مواد غذایی مورد احتیاج انسان پذیرفته شده است و متخصصان آن را به عنوان مطمئن ترین راهکار جهت کاهش فشار بر ذخایر آبزیان و صید بیش از اندازه  می دانند. با وجود رشد کنونی جمعیت دنیا، تولید هر چه بیشتر پروتئین حیوانی و خصوصا تمایل و گرایش ذائقه غذایی مردم به استفاده از گوشت سفید و آبزیان از اهمیت زیادی برخوردار است. کشت آبزیان به دلایل زیادی به عنوان عمومی ترین و موثرترین راهکار جهت تولید پروتئین درآینده دنیا شناخته شده است. با مقایسه حیوانات پرورشی مهم دنیا مثل مرغ ، ماهی وگاو با توجه به موارد ذیل اهمیت پرورش ماهی روشن می گردد:

ماهی و سایر آبزیان جزو حیوانات خونسرد هستند و برای تنظیم وثابت نگهداشتن حرارت بدن خود هیچ گونه انرژی صرف نمی کنند ودر مقایسه با حیوانات دیگر،  استعداد رشد بیشتری دارند. وزن مخصوص بدن ماهی و دیگر آبزیان شناور تقریباً نزدیک به وزن مخصوص آب بوده از این رو انرژی زیادی برای شناور کردن خود نیاز نداشته و انرژی به دست آمده از طریق غذا را صرف رشد می کنند.

ماهی نسبت به سایر موجودات پرورشی از فضای کمتری برای رشد استفاده می کند. به عبارتی هر ماهی کمتر از     ۰.۲ متر مربع فضا برای زندگی اشغال می کند. ضمن اینکه پرورش ماهی اغلب در اراضی درجه ۳ و ۴ غیر قابل استفاده در امر کشاورزی صورت می گیرد و یا اینکه از آب های داخلی مثل دریاچه های طبیعی و مصنوعی، رودخانه ها، آبگیرها و آب بندان ها برای پرورش ماهی استفاده می شود که اختلالی در امر کشاورزی ایجاد نخواهد کرد.

استان لرستان نیز با دارا بودن ۱۳۴۱ رشته قنات، ۶۵۸۲  دهنه چشمه، ۶۲۸۷ حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق، ۲۹ رشته رودخانه دائمی  ( طول مسیر رودخانه و آبراه: ۲۴۵۰ کیلومتر )  یکی از قطب های آبزی پروری کشور می باشد.

شیلات لرستان ۱۳ درصد تولید ماهیان سردآبی کشور را به خود اختصاص داده است و بیش از ۳۰% تکثیر ماهیان سردآبی کشور مربوط به این استان می باشد. بنابراین شیلات لرستان در حال حاضر دارای رتبه اول در زمینه تکثیر ماهیان سردآبی در بین استان های غیر ساحلی و رتبه اول تولید آبزیان پرورشی در بین استان های غیر ساحلی      می باشد. همچنین لرستان با داشتن ۱۱ مرکز تکثیر، حدود ۱۰%  مزارع سردآبی کشور را در خود جای داده است. در مجموع لرستان در سال ۹۴ نزدیک به ۲۵هزار تن ماهی پرورشی تولید کرده است.

در این میان،  شهرستان الیگودرز بیش از ۱۶.۵% سهم تولید و ۱۶% تعداد کل مزار ع لرستان را به خود اختصاص داده است که با توجه به قرار گرفتن در ارتفاع ۲۰۰۰ متری از سطح دریا و دارا بودن بخش عظیمی از منابع آبی استان که از سرچشمه های زاگرس نشات می گیرد و با در نظرگرفتن همخوانی ویژگی های آب شهرستان الیگودرز و آب مورد نیاز برای پرورش و تولید ماهی، از نظر درجه حرارت، اکسیژن محلول، دی اکسید کربن ، اسیدی و قلیائیت( بازی )، آمونیاک، نیترات و نیتریت، با سرمایه گذاری بیشتر و استفاده از  روش های نوین پروش و تولید ماهی و بهره گیری بهتر از این منابع خدادادی، می توان الیگودرز را به قطب پرورش ماهی کشور تبدیل کرد.

با وجود این، می توان در کنار تولید و پرورش ماهی، با تأسیس کارخانجات فرآوری ماهی و صنایع تبدیلی آن، با تولید به هنگام و حذف هزینه حمل و نگهداری ماهی تا کارخانجات نقاط دیگر کشور، از سرمایه گذاری در بخش آبزیان الیگودرز به سود مناسبی دست یافت.

 

پرورش ماهی های شهرستان الیگودرز به دلیل دسترسی به منابع آب روان و با کیفیت بسیار پر رونق میباشند.